VÀI DÒNG VỀ CUỐN CỔ THƯ MANG TỰA ĐỀ LÀ

VÀI DÒNG VỀ CUỐN CỔ THƯ MANG TỰA ĐỀ LÀ

VÀI DÒNG VỀ CUỐN CỔ THƯ MANG TỰA ĐỀ LÀ
“ BA ĐẠO QUÂN Ở BẮC KỲ ”
(Trois colonnes au Tonkin)(1894-1895)
của Tướng GALLIÉNI
– Cựu Tư Lệnh Đệ Nhị Lãnh Thổ Quân Sự ở Bắc Kỳ
Người viết được biết đến cuốn cổ thư này là nhờ anh bạn ở Pháp mang về nhờ bán, nhưng vì giá tiền anh đòi quá cao, vả lại ngay lúc này số người sử dụng tiếng Pháp cũng khá hiếm, nên đành phải trả lại anh để anh cho sách “quy hồi cố quận”.
Tuy nhiên trong gần hai tuần lễ có cuốn cổ thư trong tay, vì thấy nó cũng là một tư liệu lịch sử đã 114 năm tuổi, nên người viết có đọc qua và thấy nó khá hay nên viết bài này giới thiệu nó với các độc giả của Bản Tin.
Cuốn cổ thư này khổ 14×22 cm, dày 164 trang, được xuất bản năm 1899 ở Paris và là của Tướng Galliéni (1849-1916). Vị tướng tác giả cuốn sách chỉ sang Bắc Kỳ trong thời gian từ 1892-1896. Khi tới Bắc Kỳ ông ta chỉ mới mang quân hàm Đại tá, và ông là người đã cùng với Thiếu Tá Lyautey, đánh nhau với quân Cờ Đen và tổ chức hệ thống Hành Chánh ở Bắc Kỳ.
Cuốn cổ thư được chia làm 3 Phần:
Phần I – Từ trang 1 – 34 mang tiểu tựa là “CÁC CUỘC HÀNH QUÂN Ở CAI – KINH” (Tháng 12-1893-Tháng 1-1894). Gồm Lời nói đầu và 9 chương như sau:
– Chương I.- Nói về địa lý và chính trị.
– Chương II.- Nói về các chỉ thị tổng quát phải tuân hành.
– Chương III.- Nói về tình hình ở Cai Kinh.
– Chương IV.- Các cuộc hành quân sơ khởi – Vấn đề tiếp vận
– Chương V.- Nói về việc tổ chức và lập thành ba Đạo Quân.
– Chương VI.- Nói về xuất phát ba đạo quân – Bao vây Lung Lai.
– Chương VII.- Quân Cờ Đen bỏ chạy – Truy kích – Lục soát sào huyệt.
– Chương VIII.- Lập các nơi đồn trú và việc tách rời các đạo quân.
– Chương XIX.- Kết luận. (Hết phần I)
Phần II – Từ trang 35 – 88 mang tiểu tựa là “CÁC CUỘC HÀNH QUÂN Ở BA KỲ VÀ Ở MIỀN THƯỢNG SÔNG CẦU”(Tháng 4 – 1895). Gồm 10 chương:
– Chương I.- Phần sơ khởi.
– Chương II.- Tổ chức các đạo quân.
– Chương III.- Việc quân tiếp vụ và tổ chức việc truyền tin.
– Chương IV.- Lệnh xuất phát.
– Chương V.- Các rắc rối – Các cố gắng phối hợp của bọn giặc cướp.
– Chương VI.- Tập trung hành quân.
– Chương VII.- Chiếm đóng Ke-Thuong.
– Chương VIII.- Từ Ke-Thuong tới Bắc Cạn.
– Chương XIX.- Cần một trận đánh về phía Tây – Kết thúc các cuộc hành quân.
– Chương X .- Kết luận.
Phần III .- Từ trang 89 – 164 mang tiểu tựa là “CÁC CUỘC HÀNH QUÂN Ở YÊN THẾ” (Tháng 10-Tháng 11-1895). Gồm 14 chương:
– Chương I.- Phần sơ khởi.
– Chương II.- Địa phương – Kẻ địch – Chiến thuật phải áp dụng.
– Chương III.- Chương trình phải thực hiện – Tình hình ngày 20 tháng Mười.
– Chương IV.- Các biện pháp mới bắt đầu áp dụng từ ngày 20 tháng Mười để củng cố các lực lượng chiếm đóng ở Yên Thế và đầu tư vào Tam Giác Bo-Ha – Mo-Trang – Nha-Nam.
– Chương V.- Cơ quan vệ sinh – Quân tiếp vận – Truyền tin.
– Chương VI.- Tình hình từ ngày 5 tới ngày 20 tháng 11 – Thành lập các toán quân khác – Đầu tư.
– Chương VII.- Thám sát ở phía trong Tam Giác Bo-Ha – Mo-Trang – Nha-Nam.
– Chương VIII.- Sửa soạn tiến quân phía trước.
– Chương XIX.- Các biện pháp áp dụng chung quanh Yên Thế: trong vành đai Cho-Phong, trên đường hỏa xa, trên sông Thương vv…
– Chương X.- Hành quân phía trước.
– Chương XI.- Ngày 30 tháng 11 – Di tản các đồn lũy giặc cướp (quân của Đề Thám bị bọn Tây gọi là giặc cướp) – Sự tháo chạy của Đề Thám.
– Chương XII.- Truy kích tàn quân Đề Thám và tách rời các đạo quân.
– Chương XIII.- Chiếm đóng Yên Thế.
– Chương XIV.- Kết luận.
– Phần Kết luận được chia làm ba đoạn:
a.-Trang bị cho quân lính.
b.- Tổ chức và phát xuất các đoàn xe tải quân nhu.
c.- Nguyên tắc và tổ chức trị an.
Đây cũng là một tài liệu đóng góp vào kho tài liệu lịch sử, mà các sách do bọn Tây thuộc địa viết đã cung cấp cho những nhà nghiên cứu lịch sử của ta…
Trích Hồi ký 60 năm chơi sách, Chương VI.
Vũ Anh Tuấn

2 thoughts on “VÀI DÒNG VỀ CUỐN CỔ THƯ MANG TỰA ĐỀ LÀ

    1. Tôi cũng cảm ơn anh và rất lấy làm lạ khi thấy anh thường xuyên có mặt trên Facebook

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *